Афзоиши таваҷҷуҳ ба моделҳои этикӣ ва алтернативии молиявӣ дар иқтисоди ҷаҳонӣ, инчунин рушди низоми бонкӣ дар Тоҷикистон, ки дар он муассисаҳои кредитии исломӣ дар баробари муассисаҳои анъанавӣ фаъолият доранд, мубрамияти омӯзиши ин мавзуъро муайян мекунад. Таҳқиқот фарқҳои асосии доктриналии байни шартномаи қарз-ал-ҳасан, ки ба принсипҳои исломии бефоиз ва ҳамбастагии иҷтимоӣ асос меёбад ва шартномаҳои анъанавиро, ки дар онҳо музднокӣ (фоиз) унсури низомофар аст, ошкор мекунад. Мушкилоти калидии ҳуқуқӣ ва амалӣ дар татбиқи қарз-ал-ҳасан дар Тоҷикистон муайян карда шудаанд. Аҳаммияти рушди қарз-ал-ҳасан барои ҳалли масъалаҳои иҷтимоӣ (инклюзияи молиявӣ, дастгирии камбизоатон) қайд карда шудааст. Моҳиятан мақола аввалин таҳқиқоти ҳамаҷонибаи муқоисавӣ-ҳуқуқии татбиқпазириии шартномаи исломии қарз-ал-ҳасан дар қаламрави Тоҷикистон бо назардошти қонунгузории миллӣ ва заминаи иҷтимоию иқтисодии он мебошад. Натиҷаҳои ин кор метавонанд аз ҷониби қонунгузор дар таҳияи санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ дар соҳаи молияи алтернативӣ, инчунин аз ҷониби муассисаҳои молиявие, ки ҷорӣ кардани маҳсулоти молиявии исломиро баррасӣ мекунанд, истифода шаванд.
низоми бонкӣ дар Тоҷикистон, муассисаҳои кредитии исломӣ, шартномаи қарз-ал ҳасан, маблағгузории алтернативӣ, низоми бонкӣ, шартномаҳои классикӣ
1. Священный Коран ‒ القرآنالكريم ‒ TheHolyQuran. [Электронный ресурс]. ‒ Режим доступа: https://islam-today.ru/files/koran/koran_osmanova.pdf(дата обращения: 27.03.2024).
2. Сахих аль-Бухари. Мухтасар. Достоверные предания из жизни пророка Мухаммада, да благословит его Аллах и да приветствует / сост. имам Абу-ль-Аббас Ахмад бин Абд ал-Латиф аз-Зубайди; пер. с араб., прим. и указ.: Абулла Нирша. – Москва: УММА, 2005. – 959 с.
3. Шариатские стандарты / Организация бухгалтерского учёта и аудита исламских финансовых учреждений (ААОИФИ). – Москва: Исламская книга, 2017 г. – 920 с.
4. Инструкция Национального банка Таджикистана № 224 «Об операциях, проводимых согласно исламским принципам финансирования в исламских кредитных организациях». [Электронный ресурс]. URL: https://nbt.tj/files/islamik_banking/Instruksiya_224_ru.pdf (дата обращения: 17.04.2025).
5. Al-Muwallad S. Impact Of The Change Of Time On Money Value With Reference To The Al-Qard Al-Hasan Practice / S. Al-Muwallad, U. Idris // Palarch’s Journal of Archaeology of Egypt / Egyptology. – 2021. – Т. 18. – № 13. – P. 961-969.
6. Erdogan S. An investigation of Iran’s banking system: challenges and remedies / E. Seyfettin, G. Ayfer, R. D. Mehmet // Bilimname XLI. – 2020. – № 1. – P. 957-990.
7. Farooq M. O. Qard Hasan, Wadiah, Amanah and Bank Deposits: Applications and Misapplications of Some Concepts in Islamic Banking / M. O. Farooq // Arab Law Quarterly. – 2011. – Vol. 25. № 2. – P. 115-146.
8. Kazak H. Qard Al-Hassan Model as an Institutionalised Method of Islamic Finance / H. Kazak, H. B. Alim // Islamiyyat. – 2022. – Т. 44. – № 1. – P. 203-220.
9. Mohsin S. Kh. Islamic Banking: Experiences in the Islamic Republic of Iran and in Pakistan / S. Kh. Mohsin, M. Abbas // Economic Development and Cultural Change. – 1990. – Vol. 38. № 2. – P. 353-375.
10.Muhammad A. Islamic Banking in Iran and Pakistan: A Comparative Study / A. Muhammad // The Pakistan Development Review: Eighth Annual General Meeting of the Pakistan Society of Development Economists, Islamabad, January 7–9, 1992. – Islamabad: Pakistan Institute of Development Economics, 1992. – P. 1089-1097.
11.Seliverstova A. V.The features of lending in islamic banks / A. V. Seliverstova, Z. M. Korzovatykh // Islamic finance, islamic banks, credit. – 2017. – № 10. – Р. 105-110.
12.Ахкубекова Ж. Д. Некоторые вопросы, связанные с особенностями регулирования обязательств с участием исламских банков по мусульманскому праву / Ж. Д. Ахкубекова // Бизнес в законе. – 2012. – № 6. – С. 25-31.
13.Беккин Р. И. Специфика услуг исламских банков / Р. И. Беккин // Банковские услуги. – 2007. – № 8. – С. 19-32.
14.Гримаренко И. Е. Сравнительный анализ исламской и традиционной западной банковских моделей / И. Е. Гримаренко // Восточная аналитика. – 2015. – № 2. – С. 17-35.
15.Ермакова Е. П. Исламский банкинг в Малайзии / Е. П. Ермакова // Труды Института государства и права Российской академии наук. – 2017. – Т. 12. – № 5. – С. 182-195.
16.Ибадов Э. С. Услуги, предоставляемые банками в Исламской Республике Иран / Э. С. Ибадов, А. И. Шмырева // Финансы и кредит. – 2015. – № 4(628). – С. 55-64.
17.Иванов Э. А. Инновационные финансовые продукты в исламской финансовой системе в сфере кредитных отношений / Э. А. Иванов, М. Р. Ахтаханов // Экономика образования. – 2013. – № 3(76). – С. 111-125.
18.Мирзаи А. В. Беспроцентный кредит (заём) в Исламской банковской системе Ирана / А. В. Мирзаи // Academy. – 2017. – № 10(25). – С. 45-49.
19.Михайлова Н. С. Теоретические аспекты функционирования исламского банкинга / Н. С. Михайлова // Теория и практика мировой науки. – 2018. – № 3. – С. 14-17.
20.Пашков Р. В. Исламский банкинг / Р. В. Пашков, Ю. Н. Юденков. – Москва: Русайнс, 2017. – 250 с.
21.Шухратпур М. Исламская альтернатива традиционному потребительскому кредитованию: гражданско-правовые аспекты / М. Шухратпур // Сравнительно-правовые аспекты правоотношений гражданского оборота в современном мире: сборник статей Международного научного юридического форума памяти В. К. Пучинского, Москва, 13 октября 2023 года. / под редакцией Е. Е. Фроловой, Е. П. Русаковой. – Москва: РУДН, 2023. – С. 493-499.
22. Шухратпур М. Концепция исламского потребительского финансирования: гражданско-правовые аспекты / М. Шухратпур // Вестник Таджикского государственного университета права, бизнеса и политики. Серия общественных наук. – 2024. – № 2(99). – С. 38-47.
23.Шухратпур М. Гражданско-правовые особенности халяльного финансирования физических лиц-потребителей(на примере законодательства Республики Таджикистан) / М. Шухратпур // Вестник Университета имени О. Е. Кутафина (МГЮА). – 2024. – № 9(121). – С. 195-202.