Як қатор шартномаҳо ва созишномаҳои дуҷониба, узвияти Италия ва Австрия дар Иттиҳоди Аврупо, бекор кардани назорати марзӣ – ҳамаи ин омилҳо то ҳол натавонистанд масъалаи Тироли Ҷанубиро пурра ҳал кунанд. Масъалаи мақоми Тироли Ҷанубӣ ҳоло ҳам барои сиёсатмадорони ҳар ду тарафи гузаргоҳи Бреннер муҳим мебошад. Тағйирёбии тавозуни қувваҳои сиёсии Австрия ва Тироли Ҷанубӣ ва таъсири он ба ҳамкории ҳизбҳо мавриди омӯзиш қарор гирифтааст. Муҳимтарин шакли ҳамкории байниҳизбӣ миёни сиёсатмадорони Тироли Ҷанубӣ ва Австрия муносибатҳои дуҷониба мебошанд, ки дар доираи онҳо табодули назарҳо доир ба масъалаҳои мубрам сурат мегирад. Ҳизби халқии Австрия ва Ҳизби халқии Тироли Ҷанубӣ якҷоя баҳри таҳкими мухторият ҷидду ҷаҳд мекунанд. Нуктаи авҷи ҳамкории демократҳои насронӣ қабули барномаи муштарак пеш аз интихоботи ЕС 26 майи соли 2019 гардид. «Озодии Тироли Ҷанубӣ» бо Ҳизби озодии Австрия ба баргардонидани минтақа ба ҳайъати Австрия кӯшиш мекунанд. Дастоварди асосии тамосҳои байниҳизбии популистҳои рост интихоби сиёсатмадори «Озодии Тироли Ҷанубӣ» Гудрун Кофлер аз ҷониби ҳизби «Озодии Австрия» ба Ландтаги Тироли Шимолӣ дар соли 2022 ба шисоб меравад.
Тироли Ҷанубӣ; Австрия; Италия; ландтаг; мухторият; ҷудоихоҳӣ; ҳамкории байниҳизбӣ
1. Alber E. (2017) South Tyrol's negotiated Autonomy. Treatises and Documents. № 78. p. 41–58.
2. Atz H., Haller M., Pallaver G. (2019) Ethnische Differenzierung und soziale Schichtung in der Südtiroler Gesellschaft. Österreichische Zeitschrift für Politikwissenschaft. № 48(3). p.29
3. Achammer trifft Nehammer (2022) Available at: https://www.tageszeitung.it/2022/09/16/achammer-trifft-nehammer/ (accessed 09.12.2025)
4. Außenminister Sebastian Kurz zu Besuch in Bozen (2016) Available at: https://www.bmeia.gv.at/ministerium/presse/aktuelles/2016/04/aussenminister-sebastian-kurz-zu-besuch-in-bozen (accessed 09.12.2025)
5. Benedikter R. (2018) European Ethnic Pacification in a Nutshell: The South Tyrol Model. Euregio Atelier. p. 29–47.
6. Bravo, Giorgia (2022) Available at: https://www.tageszeitung.it/2022/10/02/bravo-giorgia/ (accessed 09.12.2025)
7. Bundeskanzler Faymann: "Südtirol hat gute Argumente, die wir unterstützen" (2014) Available at: https://www.provinz.bz.it/news/de/rss.asp?news_action=4&news_article_id=448657 (accessed 09.12.2025)
8. Bundeskanzler Sebastian Kurz am 14. September in Südtirol (2018) Available at: https://www.svp.eu/de/bundeskanzler-sebastian-kurz-am-14-september-in-suedtirol--1-1499.html (accessed 09.12.2025)
9. Doppelpass: Süd-Tiroler-Freiheit-Politiker bei Hofer (2018) Available at: https://orf.at/v2/stories/2422026/ (accessed 09.12.2025)
10. Ergebnisse der Landtagswahlen seit 1948. Südtiroler Landtag. Available at: https://www.landtag-bz.org/de/ergebnisse-der-landtagswahlen-seit-1948 (accessed 09.12.2025)
11. Fragen an die Südtirol-Sprecher der im österreichischen Nationalrat vertretenen Parteien (2017) Available at: https://schuetzen.com/2017/10/05/fragen-an-die-suedtirol-sprecher-der-im-oesterreichischen-nationalrat-vertretenen-parteien/ (accessed 09.12.2025)
12. FPÖ für Schutzmacht (2017) Available at: https://www.tageszeitung.it/2017/03/05/fpoe-fuer-schutzmacht/ (accessed 09.12.2025)
13. Dabis A. (2014) The South Tyrolean Party System. Minority Research. № 17 p. 33-52.
14. Knoll dankt Platter (2017) Available at: https://www.tageszeitung.it/2017/11/23/knoll-dankt-platter/ (accessed 09.12.2025)
15. Landeshauptmann Kompatscher in Wien: Arbeitsgespräch mit Kanzler Kern (2017) Available at: https://news.provinz.bz.it/de/news-archive/575236 (accessed 09.12.2025)
16. Panzano G. (2018) the trembling of a complex regional consociation: 2018 provincial election in south tyrol. European Centre for Minority Issues. № 112. p. 2-41.
17. Regierungsprogramm ÖVP-FPÖ 2017-2022. FPÖ. 16.12.2017. Available at: https://nfz.fpoe.at/fpo-ovp-regierungsprogramm-2017-2022/59887739 (accessed 09.12.2025)
18. Puschautz A. Thema Doppelpässe: Das schwierige Südtirol-Engagement der FPÖ (2018) Available at: https://kurier.at/politik/inland/thema-doppelpaesse-das-schwierige-suedtirol-engagement-der-fpoe/400147046 (accessed 09.12.2025)
19. Scantamburlo M. (2020) The 2018 South Tyrolean Election and the Consociational System of Democracy: Stability amidst Change? European Yearbook of Minority Issues Online. 17(1). p. 212-232.
20. Schützenbund schreibt Außenminister Sebastian Kurz (2014) / Available at: https://schuetzen.com/2014/05/04/schuetzenbund-schreibt-aussenminister-sebastian-kurz/ (accessed 09.12.2025)
21. SVP-ÖVP-CSU: Gemeinsames Programm für EU-Wahl. SVP. 13.05.2019. Available at: https://www.svp.eu/de/svp-oevp-csu-gemeinsames-programm-fuer-eu-wahl-am-26-mai--1-1835.html (accessed 09.12.2025)
22. Thömmes A.L., Thomeczek J.P. (2019) Wo stehen die Parteien in Österreich? Eine Analyse der Parteiprogramme zur Nationalratswahl 2019. Internationale Politikanalyse Hiroshimastr. № 28.
23. Wahlprogramme Nationalratswahl (2024) Available at: https://www.behindertenrat.at/aktuelles/nationalratswahl-2024/wahlprogramme-nr-wahl-2024/ (accessed 09.12.2025)
24. Шумилов М.М., Шмидт О. И. Проблема Южного Тироля как фактор межгосударственных отношений между Италией и Австрией // Административное консультирование. – 2020. - №6. - С. 64-81.